کلید RCD یا نشتی جریان

کلید RCD یا نشتی جریان :

 

How to wire a DB - Distribution Board Wiring

در مبحث حفاظت ، مسلما حفاظت انسان از حفاظت تجهیزات مهمتر است.یکی از تجهیزات مهم در مبحث حفاظت اشخاص در برابر برق گرفتگی کلید RCD است.

تصور کنید که برق تک فاز منزل شما به هر دلیل به بدنه وسایلی مثل لباس شویی یا اجاق گاز متصل شود.با یک تماس بدنی شما با این تجهیزات شما دچار برق گرفتگی خواهید شد.

اما اگر قبل از اینکه شما دستتان را به وسیله بزنید یک کلید حفاظتی تشخیص دهد که برق به بدنه وصل شده است، برق کل واحد شما را قطع خواهد کرد.

اصل کارکرد کلید RCD چیست؟

این کلید تشخیص می دهد که جریان رفت با جریان بر گشت یکی نیست.فرض کنید مثلا در ورودی یک ساختمان دستگاهی نصب کنیم که تشخیص دهد مقدار آبی که از طریق لوله ها وارد ساختمان می شود با مقدار آبی که مصرف می شود یکی نیست!

در این حالت تشخیص می دهد که آب جایی در ساختمان نشتی پیدا کرده است.

کارکرد کلید RCD نیز دقیقا شبیه همین دستگاه تشخیص نشتی آب است.در واقع نشتی جریان را تشخیص می دهد.

کلید RCD چگونه کار می کند؟

توسط یک ترانس حلقوی تشخیص می دهد که مجموع برداری جریان ورودی و خروجی صفر نمی شود و سپس توسط یک مدار الکترونیکی یا الکترو مغناطیسی جریان مدار را قطع می کند.

دو شکل زیر را ببینید

حالتی که جریان نشتی وجود ندارد

حالتی که جریان نشتی وجود دارد

 

 

آیا این کلید فقط نوع تک فاز را دارد؟

خیر نوع سه فاز را هم دارد.به صورت شکل زیر سه فاز و نول از ترانس حلقوی عبور کرده و اگر جمع برداری جریانها صفر نباشد خطا تشخیص داده خواهد شد

حساسیت جریان در RCD چیست؟

مقدار جریانی نشتی که کلید RCD تشخیص می دهد مقدار حساسیت آن را مشخص می کند.

این کلید در دو نوع حساسیت بالا و حساسیت متوسط ساخته می شود

نوع حساسیت بالا دارای تشخیص جریانهای نشتی کمتر از ۳۰ میلی امپر است

نوع حساسیت متوسط دارای تشخیص جریانهای نشتی کمتر از ۵۰۰ میلی امپر و بیشتر از ۳۰ میلی امپر است

در ساختمانهای مسکونی نوع حساسیت بالا استفاده می شود و بیشتر زمانی استفاده می وشد که ارت ساختمان خیلی خوب و موثر نیست

نوع دوم بر اساس استانداردها توصیه شده در سیستمهای TT استفاده شود.

نکته:

نوع سومی از این کلید نیز وجود دارد که دارای حساسیت کم در حد بیشتر از ۵۰۰ میلی آمپر است.بعضا از این نوع کلید در سیستمهای اتصال زمین TN و IT استفاده می شود.

پس کلید RCCB چیست؟

این کلید همان RCD است ولی بدون عملکرد حفاظتی برای مدار در حالتی که اتصال کوتاه و اضافه بار شدید در مدار اتفاق می افتد.

کلید RCBO چیست؟

این کلید هم یک نوع RCD است اما با حفاظت مدار در برابر اتصال کوتاه ها و اضافه بار.

 

این کلید نشتی جریان چگونه سیم بندی می شود؟

با یک جستجوی ساده در اینترنت سیم بندی این نوع کلید با کلیدهای دیگر ساختمان مشخص است!

 

کلید محافظ جان

كلید محافظ جان انسان :

كلید محافظ جان انسان رله دیفرانسیل اتوماتیك كه ظرف 2/0 ثانیه بر اثر بروز عیب مدار را به صورت تك فاز یا سه فاز قطع می كند . ( جدول مهندسی وسترمان )

كلید های حفاظت از جان از اصول حفاظت دیفرانسیل استفاده می كنند . بدین صورت كه كلیه سیمهای فاز و نوترال شبكه وارد این كلید می شوند در داخل این كلید یك CT ترانسفورماتور جریان قرار دارد كه كلیه سیمها از وسط هسته این CT عبور میكنند اولیه ترانس را تشكیل میدهند با این عمل و با توجه به خصوصیات CT جمع جبری جریانهای عبوری از داخل كلید بدست می آید حال در صورتیكه این مقدار بیشتر از 30میلی آمپر باشد كلید فیدر خروجی را قطع میكند  .
به بیان ساده درصورت وجود جریان جریانهای وارد شده به سیستم توسط سیمهای فاز از طریق سیمها فاز و نول برنمی گردد.

مسلما هنگام برق گرفتگی مسیر جریان از فاز به بدن شخص و از بدن شخص به زمین خواهد بود جریان نشتی كه باعث ایجاد جریان در خروجی CT كلید حفاظت از جان خواهد شد . 
 30 میلی آمپر حداكثر جریان مجاز عبوری از بدن انسان است كه نمی تواند باعث بروز برق گرفتگی شود .

كليد محافظ جان به صورت سه فاز و تك فاز موجود است . كه در نصب، اين كليد ها در مسير ورودی فاز و نول مصرفی قرار دارد . به عبارت ديگر فاز و نول داخل اين كليد شده و به صورت سری در مسير ورودی برق قرار می گيرد . به عنوان نمونه در منازل مسكونی اين كليدها بعد از كنتور برق قرار می گيرد و فاز و نول داخل اين كليد شده و سپس به كليد مينياتوری ها وارد می شود .

مقاوت بدن انسان در برابر جريان برق

آياميد انيد :

مقاومت بدن كاملاً خشك در برابر جريان برق 

متناوب حدود  اهم1640

مستقيم حدود اهم 4250

اگركف دست يك فرد روى زمين و نوك انگشتان به فاز بزند :

مقاومت نوك انگشتان تا كف دست حدود 16000 اهم و جريان غير خطرناك براى انسان 25 ميلى آمپر است.

U=R*I=16000*0.025=400V        

شخص تا 400 ولت بدون خطر تحمل ميكند.

كف دست زمين وكف دست فاز :

شخص تا 70 ولت بدون خطر تحمل ميكند.

آلودگى ، روغن ، رطوبت و... مقاومت بدن را  در برابر جريان برق كاهش ميدهد.