مراحل بررسی حادثه

1- مقدمه

همانطور که می دانید هیچ گاه نمی توان شرایط محیط کار را 100 درصد ایمن نمود. زیرا، از میان بردن همه ی خطرها ناممکن است. مرز میان خطرناک و بی خطر، قطعی نیست. بر پایه ی همین دلایل، تلاش ها در جهت بهبود شرایط و کاهش خطر است. این کار بر عهده ی مدیریت، مهندسان بهره برداری ، مهندسان طراحی، مسئولان آموزش ، تیم های اداری ، مسئول ایمنی و بهداشت سازمان، کمیته های ایمنی و بهداشت سازمان، نماینده های شوراهای کارگری و تک تک کارکنان است. در این راستا ، باید هر موضوع کاملاً جدی گرفته شود تا خطرها شناسایی شوند و از تبدیل آنها به حداکثر جلوگیری شود. حادثه، همواره در کمین است. پس، باید با دوراندیشی و احتیاط عمل کرد و برای ایمن کردن محیط کار، خطرهای آن را شناسایی کرد.

روش های شناسایی خطرها، دو گروه هستند :

روش پس از رخداد حادثه ( واکنشی ) و روش پیش از رخداد حادثه ( کنشی ).

2- روش پس از رخداد حادثه ( واکنشی )

After the fact ( Reactive )

پیشگیری از حادثه ( Accident Prevention ) از دیدگاه انسانی، قانونی و اقتصادی برای هر فرد، هر سازمان و هر جامعه اهمیت دارد. با آن که پیشگیری از حادثه یکی از پایه های اصلی ایمنی و بهداشت شغلی است، در آغاز قرن بیستم مورد توجه نبود. حتی تا مدتی پس از آن نیز، به طور جدی مطرح نشد. زیرا، تصور می شد حادثه یک پدیده ی تک علتی ( اشتباه کارگر ) است. در نتیجه ، پیشگیری از حادثه نیز جلوه ای ساده داشت. ب تدریج، نگرشی علمی در شناخت حادثه موجب شد که بررسی حادثه پوسته ی ساده ی خود را بشکافد و به عنوان یک شیوه ی سودمند برای تعیین مداخله های مناسب در پیشگیری از بروز حادثه به کار رود.

اندیشه ی بررسی حادثه از زمان های دور وجود داشته، ولی دیگاه و هدف آن یافتن مقصر بوده است. برای نمونه همورابی ( فرمانروای بابل ) قوانین مربوط به دیه و قصاص را برای فردی که در بررسی حادثه مقصر شناخته شده است، مطرح می کند. اولین کسی که با دیدگاه یافتن حقایق برای پیشگیری از وقوع دوباره ی حادثه به بررسی آن می پردازد، هاینریش است. او با بررسی 75 هزار حادثه موفق می شود، مدل دمینو را در بروز حوادث ارایه کند و بر پایه ی این مدل، روش هایی را برای پیشگیری از حادثه پیشنهاد دهد.

به طور کلی باید گفت بررسی حادثه عبارت است از یک تلاش نظام مند و با قاعده برای گردآوری واقعیت های مربوط به حادثه، تفسیر آنها به منظور پی بردن به علل بروز حادثه و یافتن راه های پیشگیری از بروز دوبره ی حادثه.

یک پژوهشگر به نام بنر Benner که یکی از بزرگان بررسی حادثه است، در یکی از نوشته های خود 44 امتیاز برای بررسی حادثه بر می شمارد. پس از آن در یکی دیگر از نوشته های بعدی خود بیان می کند که 5 امتیاز دیگر نیز یکی از دانشجویان وی به این فهرست افزوده است. در هر حال امتیاز اصلی این روش ، پیشگیری از بروز دوباره ی همان حادثه است. بنابراین، همواره باید به خاطر داشت که در بررسی حادثه باید به دنبال کشف علل بود و تکیه برای یافتن مقصر، بررسی حادثه را به خطا می برد. البته خاطر نشان می شود، که این روش با دو محددیت روبروست :

این روش بر خلاف روش های واکاوی سیستم، یک روش گذشته نگر بوده و هدف آن تصحیح شرایط موجود است. بسیاری از متون این روش را به نام (( پرواز، تعمیر، پرواز )) نامیده اند. برخی نیز ، معتقدند این روش مانند محکم کردن در اصطبل پس از گریختن یک اب است. به همین دلیل، به کارگیری این روش موجب بی نیازی از روش آینده نگر ، مانند بررسی های ارگونومیک و یا بررسی های ایمنی در سیستم های پیچیده نمی شود.

سودمندی این روش به سطح ایمنی سازمان بستگی دارد. هنگامی که سطح ایمنی سازمان بسیار زیاد است ( نرخ حوادث کم و یا بسیار کم است )، حوادث مهم به علت ترکیبی از عوامل مستقل ( که هر یک از آنها به تنهایی از دیدگاه ایمنی بی خطر هستند ) روی می دهد.

در بررسی حادثه به منظور یافتن علل بروز حادثه و پیشگیری از وقوع آن، لازم است هر حادثه و هر شبه حادثه ای مهم بررسی شود. البته، گفتنی است آن چه که در صنایع ثبت می شود، آن دسته از حوادث است که پیامد آن ثبت شدنی باشد. به همین دلیل، عملاً فرم های ثبت حادثه، فرم های ثبت جراحت هستند. در حالی که حادثه ممکن است زیان های گوناگون داشته باشد.

3- برنامه ریزی برای بررسی حادثه

هنگامی که حادثه ای روی می دهد، وضعیتی سردرگم و گیج کننده بروز می کند. چنانچه بررسی حادثه با یک برنامه ی سازمان یافته و از پیش تعیین شده اجرا نشود، بسیاری از نکات فراموش می شوند. برنامه ریزی و آماده سازی مناسب، کلید تعیین دقیق علل حادثه در کوتاه ترین زمان و با کمترین هزینه است.

فرآیند شکل گیری حادثه و زیان را می توان به صورتی ساده و خلاصه در نظر داشت. به طوری که دارای سه بخش اصلی باشد : پیش از تماس، تماس و پس از تماس.

3-1- پیش از تماس

مشخصاً چون در این بخش حادثه ای ویژه در نظر نیست، اصول و مطالب کلی برای پیش برد بررسی حادثه برنامه ریزی می شود. برنامه ها در این بخش عبارت هستند از :

تعیین هدف، فعالیت ها و افراد مورد نیاز

از آنجایی که ممکن است بررسی حادثه با اهداف گوناگون ( بیمه، بازرسی فنی، بررسی های مدیریتی و ... ) انجام شود، پیش از آغاز برنامه ها باید هدف بررسی حادثه از دیدگاه ایمنی، که همان یافتن علل بروز حادثه و پیشگیری از وقوع آن است، به خوبی بر همه ی کارکنان و در تمام سطوح آشکار شود. روشن بودن هدف، باعث می شود افراد بررسی کننده ی دارای انگیزه شده، برنامه ها ثبات یابند و دوباره کاری، سردرگمی و اقدامات خودسرانه کاهش یابد.

مدیران عملیاتی و سرکارگران، درگیر برنامه های کاری هستند، در نتیجه اهداف و برنامه های بررسی حادثه را از یاد می برند. بنابراین، لازم است اهداف و برنامه ها در آموزش های دوره ای یادآوری شوند.

گستردگی بررسی حادثه به عوامل گوناگون از جمله شدت و ماهیت حادثه بستگی دارد. بنابراین، تعیین بند بند فعالیت ها در بخش پیش از حادثه امکان پذیر نیست. اما، می توان برنامه های مشترک را در نظر داشت و در برنامه های آموزشی جا داد. مانند : کمک های اولیه، حفاظت از محل حادثه، مصاحبه با شاهدان و ... .

بر پایه ی فعالیت های تعیین شده، افراد مورد نیاز برای بررسی حادثه مشخص گردیده و وظایف هر یک از آنها به خوبی تعیین می شود. متخصصانی که به نظر می رسد در بررسی حوادث به آنها نیاز باشد، باید مشخص شوند و چگونگی تماس با آنها تعیین گردد.

آموزش های مقدماتی بررسی کننده

پس از انتخاب افراد مناسب برای بررسی حادثه و سازماندهی تیم بررسی، لازم است که به افراد آموزش هایی داده شود. نتایج به دست آمده از بررسی ، زمانی می تواند رضایت بخش باشد که بررسی کنندگان آموزش صحیحی دیده باشند. اصولاً درگیری های بررسی و تحقیق پیرامون حادثه با هم آغاز می شوند. اما بررسی کننده باید از این موضوع آگاه باشد که انجام فعالیت های گوناگون، مانند مصاحبه با شاهدان، عکسبرداری، نقشه کشی، آزمایشات، شناسایی اجزا بر جای مانده از حادثه و نمونه برداری از آنها، اخبار و شایعات در محیط کار مسایل قضایی و اخبار و تحقیقات سطوح بالای مدیریت مستقل از هم صورت می گیرد.

بررسی کننده لازم است به نظم و ترتیب جریان بررسی و اهداف مورد نظر آگاه باشد و از هماهنگی اطمینان داشته باشد. به طور کلی برنامه ی آموزش، باید موارد زیر را در بر گیرد :

• خط مشی، اهداف و فلسفه ی بررسی
• استانداردها و معیارهای لازم در بررسی و گزارش
• آشنایی با علل وقوع حوادث به کمک عکس، فیلم و بررسی حوادث گذشته
• تجهیزات و منابع لازم در بررسی
• مصاحبه با شاهدان و ارزیابی گفته آنان
• گردآوری مدارک و شواهد ( نقشه ها، عکس، نمونه برداری و ... ) و چگونگی بررسی و آزمایش آنها.

· برقراری ارتباط با دیگر مراکز مشابه در خارج از تشکیلات

· تجزیه و تحلیل و تعیین علت یا علل حوادث

· تهیه ی گزارشات

· آشنایی با مسائل قضایی، حقوقی و پزشکی

وظایف اعضای تیم

همان گونه که پیش از این بیان شد، لازم است که در بررسی حادثه از افراد کاردان در زمینه مربوط به حادثه استفاده گردد. بنابراین، تعیین وظایف هر یک از اعضاء تیم به منظور رعایت نظم و ترتیب و پیش برد برنامه ی بررسی ، ضروری است.

وظایف مدیر تیم بررسی

مدیر تیم، هسته ی مرکزی تشکیلات در بررسی حادثه است. مدیر یک تیم باید مهارت کافی در جمع بندی اطلاعات و تکمیل آنها داشته باشد. مدیر تیم، باید بتواند افراد با سلیقه های گوناگون را اداره کند. مهارت و پشتکار قوی در فعالیت های بررسی حادثه داشته باشد و از قید تبعیت از افراد مسؤول در برابر حادثه آزاد باشد. به طور کلی وظایف مدیر تیم بررسی عبارت هستند از :

• مسؤولیت حفاظت و کنترل صحنه ی حادثه
• ارزیابی محیط حادثه با توجه به هدف مورد نظر و برنامه ریزی آن
• تعیین نظم و ترتیب مورد نیاز جهت بررسی حادثه و به کارگیری مناسب آن در مراحل بررسی
• هدایت تیم به محل حادثه
• تعیین وظایف بررسی کننده ها
• پی گیری چگونگی پیشرفت روزانه ی کار و مشخص نمودن وظایف بعدی هر یک از اعضاء تیم
• هماهنگی فعالیت های به عمل آمده در زمینه ی آزمایشات و تجزیه و تحلیل های مربوط به حادثه
• تعیین اولویت ها و تعیین منابع بررسی
• تعیین و تصویب فعالیت ها و افراد مورد نظر
• بررسی و جمع بندی گزارش ها
• صدور دستور تخلیه ی مواد از محل حادثه و از سرگیری فعالیت های در پیش رو

وظایف هماهنگ کننده ی تیم بررسی

هماهنگ کننده ی تیم بررسی در واقع معاون اجرایی تیم بررسی است. این فرد ارتباط نظم و ترتیب لازم بین افراد تیم بررسی را برقرار نموده و تجزیه و تحلیل ها و گزارش ها را اداره می نماید. به طور کلی وظایف هماهنگ کننده ی تیم بررسی عبارت هستند از :

• برقراری آشنایی با وضعیت کار در محدوده ی تعیین شده از سوی مدیر
• ایجاد هماهنگی در کار متخصصین فنی، عکس برداری، نقشه کشی ، آنالیز های آزمایشگاهی و غیره
• نظارت بر کار مسؤولین ثبت و امور دفتری
• فراهم کردن محیط مناسب کاری، امور حمل و نقل و دیگر منابع مورد نیاز افراد تیم
• گرفتن اجازه برای کالبد شکافی از خویشاوند نزدیک فرد و هماهنگی و کمک به مشاورین پزشکی
• گرفتن گزارش ها و اطلاعات از دیگر منابع رسیدگی
• فراهم کردن امکان مصاحبه با شاهدانی که در استخدام تشکیلات محل وقوع حادثه نیستند.

وظایف مسؤول ایمنی

مهم ترین وظیفه ی مسؤول ایمنی راهنمایی برای کاربرد فنون مؤثر برای استفاده بهتر از منابع در انجام بررسی است. در واقع، می توان گفت که مسؤول ایمنی، مشاور مدیر در اولویت بندی و اداره ی امور بررسی و اعضا تیم بررسی است. مسؤول ایمنی پیش از بروز حادثه و پس از آن وظایفی بر عهده دارد :

الف )وظایف مسؤول ایمنی پیش از حادثه :

• مشاور مدیریت در تعیین یا تدوین خط مشی، طبقه بندی حادثه و برنامه ریزی مقدماتی
• حفظ و نگهداری نتایج بررسی های انجام شده در رابطه با افراد، تجهیزات، مواد و محیط کار
• فراهم آوردن نگهداری وسایل و ابزار کار بررسی
• همکاری در برنامه ی آموزشی اعضا تیم بررسی

ب ) وظایف مسؤول ایمنی پس از بروز حادثه

• مشاوره با مدیر بررسی برای واگذاری وظایف به افراد تیم
• مشاوره با مدیر در تقسیم بندی منابع
• حراست از مدارک و دلایل حادثه و جلوگیری از دستکاری های غیر ضروری یا جابجایی مدارک
• اطمینان از ایمن بودن محل بررسی برای افراد تیم
• مشاوره با مدیر در اولویت بندی اقدامات و اتخاذ سیاست های لازم برای بررسی حادثه
• راهنمایی در به کارگیری روش ها، فنون و منابع
• مشاوره با مدیر در حفظ ایمنی و بهداشت افراد تیم
• برقراری تدابیر لازم برای جلوگیری از وقوع حوادث ثانوی

وظایف مدیران قسمت ها، مهندسین، کارکنان و دیگر مسؤولین

• شناسایی شاهدان و انجام مصاحبه با آنان
• عکس برداری از صحنه ی حادثه و دیگر شواهد مهم
• اندازه گیری موقعیت و جای هر مدرک ، برای نمونه، اندزه گیری فاصله ی بین قطعات، تکه های مواد یا تجهیزات پرتابی ناشی از انفجار از محل اصلی و تعیین وزن آنها تا با استفاده از این دو اندازه گیری بتوان به قدرت انفجار و سایر فاکتورهای مرتبط پی برد.
• طراحی محل حادثه
• فراهم آوردن نقشه و دیاگرام های مورد نیاز برای آنالیز و یا گزارش
• جمع آوری و آزمون گزارش ثبت شده، اسناد، استانداردهاو دیگر اوراق
• نمونه برداری و آزمون آثار مربوط به حادثه
• ارزیابی و ثبت فاکتورهای محیطی از قبیل آب و هوا، نور، گرما، صدا و غیره.
• ثبت مشاهدات و تجزیه و تحلیل مدارک
• گزارش در زمینه ی پیشرفت کار، مسایل، مشکلات و یافته های حاصل از بررسی به مدیر
• ارزیابی پتانسیل شدت حادثه و امکان وقوع دوباره ی آن

وظایف متخصصین ویژه

معمولاً در بررسی حوادث با توجه به شدت و دامنه ی حادثه از تخصص هایی ویژه مانند، پزشکی و فنی استفاده می گردد. پزشکان برای بررسی های پزشکی در حوادثی که منجر به بروز آسیب در اعضاء بدن می شوند و یا در کالبد شکافی اجساد کمک خواهند کرد. متخصصین فنی در موارد همچون آنالیز مایعات برای تعیین ترکیب و غلظت آنها، در بررسی ساختمان فلزات برای پی بردن به نقص در مواد یا ساخت آنها و دیگر موارد به کار گرفته می شوند.

تعیین وسایل مورد نیاز و هماهنگی با مؤسسات بیرون از سازمان

در یک بررسی حادثه ابزار و وسایلی گوناگون مورد نیاز است. برخی از این وسایل جزء ابزارگان بررسی حادثه است که بر سر صحنه ی حادثه به کار می روند. مسلماً، مهم ترین وسیله برای بازرسی اولیه، یک دفتر یادداشت ، مداد و مداد پاک کن و یک متر برای اندازه گیری است. برخی دیگر ، وسایل اندزه گیری ، نمونه برداری و یا سنجش های آزمایشگاهی هستند که در آزمایشگاه های تخصصی یافت می شوند. در این مورد نیز، باید آزمایشگاه ها و روش دسترسی به آنها مشخص باشد و هماهنگی اولیه برای همکاری با آنها انجام گیرد. همچنین لازم است با دیگر سازمان ها، مانند آتش نشانی، بیمه، وزارت کار و ... هماهنگی های لازم انجام شود.

آماده کردن یک دستور کار مشخص

مشخص بودن شیوه ی کار کمک می کند که فعالیت های افراد گروه هم گرا باشد. شیوه ی انجام بررسی و فهرست های بازبینی که در بررسی به کار برده می شود، باید پیش از حادثه در اختیار همه ی اعضای تیم بررسی حادثه قرار گیرد تا به خوبی با آن آشنا شوند.

همچنین، لازم است فرم های ثبت حادثه ، مصاحبه با شاهد، ثبت عکس ها ... را همه ی اعضای تیم بررسی، دیده و با آن آشنا شوند.

فراهم کردن اسناد و اطلاعات

برخی از ثبت ها و اطلاعات می توانند در بررسی حادثه سودمند باشند، مانند : نقشه ی کارگاه، نقشه ی دستگاه، دستورالعمل ها، نتایج واکاوی ایمنی شغلی، عکس و تصویر از محوطه ی بیرون و یا درون کارگاه، پرونده های پرسنلی، کارت های ورود و خروج کارکنان و ... . بناربراین، باید در فراهم کردن این اطلاعات و حفظ آنها کوشا بود و برنامه ریزی داشت.

3-2- هنگام تماس

عملاً، درست در لحظه ی بروز حادثه، بررسی صورت نمی گیرد. بنابراین، این بخش نیاز به برنامه ریزی ندارد.

3-3- پس از تماس

در این بخش، اولویت با حضور و رسیدن هر چه سریع تر به صحنه ی حادثه، نجات مصدومین، اقدامات لازم برای پیشگیری از زیان های ثانویه و حفظ صحنه ی حادثه بدون دست خوردگی است. هدف اصلی در این بخش پاسخ به شش پرسش اساسی است : چه کسی، چه چیزی ، چه زمانی ، کجا ، چطر و چرا ؟

این بخش از چهار گامه ی اصلی تشکیل شده است که در شکل زیر نمایش داده شده است.

گردآوری حقایق

برای پی بردن به علل بروز حادثه لازم است، اطلاعات و حقایق به خوبی گردآوری شوند.به همین دلیل، بررسی کننده باید هر چه سریع تر در محل بروز حادثه حاضر شود. این نکته ای است که همه مراجع به آن اشاره کرده اند. او باید تا جایی که امکان دارد صحنه ی حادثه را دست نخورده حفظ کند و با دقت فراوان به بررسی بپردازد. باید به این نکته توجه داشت که هدف اصلی در این گامه یافتن علل بدون واسطه است.

اقدام اول : بازدید مقدماتی

به محض آنکه بررسی کننده به محل حادثه می رسد، باید با کنجکاوی همه چیز را بررسی کند. در بازدید مقدماتی دست کم باید به چهار موضوع دقت کند : فهرست افرد درگیر، سایل و دستگاه های موجود در صحنه ی حادثه و حالت عملیاتی آنها، مواد موجود در صحنه ی حادثه و عوامل محیطی. چنانچه از پیش برای این مرحله فهرست بازبینی در نظر گرفته شده است، باید آن را تکمیل کرد.

اقدام دوم : عکس برداری

عکس یک ثبت مناسب از هر موضوعی است. در بیان مزیت عکس گفته شده که هر عکس به اندازه ی هزار واژه ارزش دارد. بنابراین، بهتر است از هر چیزی که به هر عنوان مربوط به حادثه می شود عکس تهیه کرد، مانند : زخم ها، قطعات خرد شده، منظره ی کلی حادثه از چهار طرف مختلف و اگر امکان داشته باشد از بالا، بخش های شکسته یا پاره ی دستگاه ها و وسایل و حتی دستورالعمل ها و پوسترهای نصب شده.

مزایای عکس عبارتند از :

• به دست آوردن یک چشم انداز کلی از همه ی صحنه های حادثه
• سریع ثبت شدن جزئیات مربوط به حادثه
• بیان کردن آنچه که از نظر شاهدان یا بررسی کننده دور مانده است
• وسیله ای مناسب برای برنامه های آموزشی
• مشخص کردن برخی شرایط محیطی، مانند میزان روشنایی
• ثبت مدارک و نشانه هایی که امکان از بین رفتن آنها وجود دارد
• نمایش مراحل از کار افتادگی دستگاه ها
• محاسبه ی ابعاد و اندازه گیری ها یا دست کم تأیید اندازه گیری های پیشین.

عکس برداری از صحنه ی حادثه باید هر چه سریع تر بدون فوت وقت انجام شود، زیرا علائم و نشانه های حادثه ممکن است به وسیله ی افراد بررسی کننده دستخوش تغییر و یا جابه جایی شود. همچنین، ممکن است شرایط جوی تغییر کند.

برای ثبت مرتب و منظم عکس هایی که گرفته شده، از فرم گزارش عکس برداری استفاده می شود. با داشتن این فرم بررسی کننده می تواند به راحتی ترتیب قرار گیری فیلم ها را مشخص کند.

باید توجه داشت که عکاسان حرفه ای به ترکیب و کیفیت ثابت در عکس ها می اندیشند و کمتر به جنبه های تحلیلی و اسنادی توجه می کنند. بنابراین، چنانچه در بررسی حادثه از عکاس حرفه ای استفاده می شود، باید پیش از آغاز کار درباره ی عکس گرفتن از موارد مربوط به حادثه آگاه شود.

اقدام سوم : نقشه ی محل حادثه

حتی با وجود عکس های مناسب از محل حادثه، نقشه برداری لازم است. در نقشه موقعیت هر چیزی به دقت ثبت می شود. همچنین می توان نتایج اندازه گیری را نقطه به نقطه در نقشه منتقل کرد. افزون بر آن برای محاسبه ی نیروهای برخوردی، فشار مخزن، جهت حرکت افراد و اشیا و سرعت جابه جایی به خوبی می توان از اطلاعات نقشه استفاده کرد.

اقدام چهارم : آزمایش های دستگاهی و آزون های ویژه

در بررسی حادثه گاهی لازم است، عوامل مختلف موجود در صحنه ی حادثه با ابزارهای آزمایشگاهی بررسی شوند.

اقدام پنجم : مصاحبه

مصاحبه مخاطره آمیزترین و نامطمئن ترین روش گردآوری اطلاعات است. زیرا اعتبار آن به اعتبار مصاحبه شونده و گفته های او بستگی دارد و همواره می توان درباره ی آنچه مصاحبه کننده گفته است، تردید کرد. با این وجود، یک منبع برای کسب اطلاعات است. مصاحبه آمیزه ای است از ارتباط کلامی و غیر کلامی.

در واقع مصاحبه یکی از فنون گردآوری اطلاعات از شاهدان است. به هر کسی که در رابطه با حادثه اطلاعاتی داشته باشد، شاهد می گویند. بنابراین، کاروران آن دستگاه یا کارگاه، مجروحین حادثه ، آنهایی که درباره ی حادثه چیزی دیده اند یا صدایی شنیده اند و خلاصه هر فردی که درباره ی هر یک از مراحل پیش از حادثه، هنگام حادثه و پس از حادثه اطلاعاتی داشته باشد، شاهد است.

اقدام ششم : بررسی مدارک ثبت و بایگانی شده

همان گونه که پیش از این بیان شد، اسناد و مدارک بایگانی شده ( اوراق و یا بانک های اطلاعاتی ) نیز یکی منابع اطلاعاتی مهم هستند.

شاخص های ضریب حوادث

شاخص های ضریب حوادث

شاخص های ضریب حوادث و تفسیر آنها

تعریف حادثه:

• دایره المعارف سازمان بین المللی کار: حادثه عبارت است از یک اتفاق پیش بینی نشده و خارج از انتظار که سبب صدمه و آسیب گردد.
• ماده 60 قانون تامین اجتماعی: حادثه ناشی از کار عبارت است از حادثه ای که در حین انجام وظیفه و به سبب آن برای بیمه شده اتفاق می افتد. مقصود از حین انجام وظیفه تمامی اوقاتی است که بیمه شده در کارگاه، موسسات وابسته، ساختمانها و محوطه آن مشغول کار باشد یا به دستور کارفرما در خارج از محوطه کارگاه مامور به انجام کاری می شود. ضمناً تمام اوقات رفت و آمد بیمه شده از منزل به کارگاه و بالعکس جزو این اوقات محسوب می شود.
• استاندارد OHSAS 18001-2007: یک حادثه رویدادی است که منجر به مصدومیت، بیماری یا مرگ و میر می شود

شاخصهای ارزیابی كمی حوادث:

1- ضریب تکرار حادثه (Frequency Rate– FR)

برای اینکه تعداد حوادث یک کارگاه را با کارگاهی دیگر با همان نوع صنعت مقایسه کنیم، بایستی تعداد کارگران را در محاسبه معیار به حساب آوریم. ضریب تکرار حادثه بیانگر تعداد حوادثی است که منجر به از دست رفتن زمان کاری در تعداد معین ساعت کاری در محدوده زمان خاص می شود.

نحوه محاسبه:

الف: طبق نظر سازمان بین المللی کار ILO و موسسه استاندارد ملی آمریکا: میزان وفور حادثه برابر است با تعداد حوادث ضربدر یک میلیون تقسیم بر جمع کل ساعات کار مفید کارگران.

ضریب FR حوادث در ILO

نکته اینکه موسسه استاندارد ملی آمریکا، ضریب یک میلیون ساعت کاری را برای سازمانهای دارای 500 کارگر و بالاتر پیشنهاد کرده است.

ب: طبق نظر سازمان ایمنی و بهداشت حرفه ای آمریکا OSHA: میزان وفور حادثه برابر است با تعداد حوادث ضربدر دویست هزار تقسیم بر جمع کل ساعات کار مفید کارگران.

نکته اینکه سازمان ایمنی و بهداشت حرفه ای آمریکا ضریب 200 هزار را برای سازمانهایی که زیر 100 نفر کارگر دارند پیشنهاد می کند.

ضریب FR حوادث در OSHA

تفسیر FR: عدد به دست آمده از فرمولهای بالا که با نام ضریب تکرار حادثه شناخته می شود به این معنا است که در مدت معین (منظور مدت معینی است که تعداد حوادث آن را در فرمول گذاشته و محاسبه کرده ایم) به ازای یک میلیون ساعت کاری (یا 200 هزار ساعت کار) این تعداد حادثه رخ داده است.

نکته: در تنظیم آمار و محاسبه ضریب تکرار حادثه، تعداد کارگران آسیب دیده ای منظور می شود که دست کم کارگر آسیب دیده 24 ساعت تحت درمان بوده یا استراحت داشته است.

معیار مقایسه ای: به عقیده متخصصان ایمنی و حفاظت صنعتی، در صورتی که ضریب تکرار حادثه در کارخانه یا کارگاهی بین صفر تا ده باشد، آن کارخانه از نظر رعایت اصول ایمنی خیلی خوب بوده است.

2- ضریب شدت حادثه (SR- Severity Rate)

ضریب شدت حادثه نمایانگر روزهای کار تلف شده است.

نحوه محاسبه:

الف: طبق نظر سازمان بین المللی کار ILO: ضریب شدت حادثه از تقسیم مجموع روزهای تلف شده به علت حادثه در یک مدت معین ضربدر هزار تقسیم بر جمع کل ساعات کار مفید کارگران در همان مدت معین بدست می آید.

ضریب SR حوادث در سازمان ILO

ب: طبق نظر انجمن آمریکایی بررسی حوادث: ضریب شدت حادثه از تقسیم مجموع روزهای تلف شده به علت حادثه در یک مدت معین ضربدر یک میلیون تقسیم بر جمع کل ساعات کار مفید کارگران در همان مدت معین بدست می آید.

ضریب SR حادثه در انجمن بررسی حوادث امریکا

ج: طبق نظر سازمان ایمنی و بهداشت آمریکا OSHA: ضریب شدت حادثه از تقسیم مجموع روزهای تلف شده به علت حادثه در یک مدت معین ضربدر دویست هزار تقسیم بر جمع کل ساعات کار مفید کارگران در همان مدت معین بدست می آید.

ضریب SR حادثه در OSHA

تفسیر SR: عدد به دست آمده از فرمولهای بالا که به عنوان ضریب شدت حادثه شناخته می شود به این معنا است که در مدت معین به ازای هر 1000 ساعت کار (یا طبق فرمول انجمن آمریکایی بررسی حادثه یک میلیون و طبق نظر سازمان ایمنی و بهداشت آمریکا دویست هزار) کل آن شرکت این مقدار روز توقف تولید داشته است.

نکته: برای هر نوع از کار افتادگی یا آسیب تعداد روزهای معینی در نظر گرفته شده است که بایستی به جداول مربوطه مراجعه نمود. همچنین به توصیه کنفرانس بین المللی آمارگران در سال 1974 روزهای تلف شده مربوط به فوت هر کارگر معادل 7500 روز می باشد.

معیار مقایسه ای: به عقیده متخصصان ایمنی و حفاظت صنعتی، در صورتی که ضریب شدت حادثه در کارخانه یا کارگاهی زیر یک باشد، آن کارخانه از نظر رعایت اصول ایمنی خوب بوده است.

3- میزان بروز حادثه (IR- Incidence Rate):

از طرف سازمان بین المللی کار برای سازمانهایی که محاسبه ضریب تکرار و ضریب شدت حادثه، به علت نبود اطلاعات لازم در مورد مجموع ساعات کار کلیه کارگران و روزهای تلف شده به علت حادثه، مقدور نمی باشد محاسبه این میزان پیشنهاد شده است.

ضریب IR حوادث

تفسیر IR: عدد به دست آمده از فرمول بالا که به عنوان میزان بروز حادثه شناخته می شود به معنای این است که به ازای هزار ساعت کاری از مجموع کارگران موجود در یک سازمان چند نفر آنها دچار حادثه شده اند و وقوع حادثه در سازمان به ازای هزار ساعت کاری چقدر شایع است.

نحوه محاسبه: مجموع حوادث در مدت معین ضربدر هزار تقسیم بر حد متوسط کارگران در معرض خطر در همان مدت معین

4- شدت تکرار حادثه (FSI- Frequency Severity Indicator):

ضرایب ضریب تکرار حادثه و ضریب شدت حادثه به تنهایی برای مقایسه عملکرد وضعیت ایمنی و بهداشت شرکتها کافی نیست. لذا در بررسی مقایسه ای از شاخص شدت تکرار حادثه استفاده می شود که حاصل ترکیب ضریب شدت حادثه و ضریب تکرار حادثه می باشد.

نحوه محاسبه FSI: جذر تکرار حادثه در شدت حادثه بخش بر هزار

تفسیر FSI:

عدد به دست آمده از فرمول بالا نشان دهنده آن است که به ازای هزار ساعت کاری مضرب شدت و تکرار حادثه چه تغییراتی داشته اند. به عبارت دیگر تغییرات هر یک از این ضرایب را در هم ضرب نموده و اثر این تغییرات را نشان می دهد. به این معنا که در یک ماه شاید شاخص تکرار حادثه عدد بالایی باشد ولی چون میزان استراحت حاصل از حوادث کم بوده شدت حادثه عدد بالایی به دست نیامده باشد. در این صورت تکرار حادثه به تنهایی نمی تواند معیار خوبی برای نشان دادن وضعیت ایمنی در آن ماه باشد و بهتر است ترکیبی از شدت و تکرار را به عنوان معیار انتخاب کرده و تفسیر نمائیم. و نیز در ماهی که تعداد حوادث کم بوده و عدد تکرار حادثه عدد پائینی است ممکن است حادثه فوت یا نقص عضوی به وقوع پیوسته باشد که منجر به بالا رفتن عدد شدت حادثه در ان ماه شده باشد. برای نشان دادن بهتر وضعیت ایمنی در آن ماه شایسته است از شاخص شدت تکرار حادثه استفاده شود.

معیار مقایسه ای:

به عقیده متخصصان ایمنی و حفاظت صنعتی، در صورتی که ضریب تکرار شدت حادثه در کارخانه یا کارگاهی زیر یک دهم (0.1) باشد، آن کارخانه از نظر رعایت اصول ایمنی خوب بوده است.

ضریب T ایمن (Safet-T-Score): ضریب T ایمن شاخصی است آماری و بدون واحد که به شما می گوید عملکرد ایمنی سازمان در یک بازه زمانی معین، براساس ضریب تکرار حادثه جدید و قدیم به ازای تعداد ساعت کاری معین به چه شکل بوده است:

ده دانستنی در مورد آب

ده دانستنی در مورد آب

1- یک قطره از نفت می تواند 25 لیتر آب را غیرقابل شرب کند.

2- به طور کلی در دنیا، 70% آب برای کشاورزی، 22% برای صنعت و 8% برای مصارف شرب به کار برده می شود. در کشورهای کم درآمد و یا با درآمد متوسط این نسبت به 82% برای کشاورزی، 10% برای صنایع و 8% برای شرب است. برای کشورهای با درآمد بالا 30% برای کشاورزی، 59% برای مصارف صنعتی و 11% برای شرب مصرف می شود.
3- یک نفر می تواند به مدت یک ماه بدون غذا سرکند، امابدون آب بیش از 5 تا 7 روز امکان زنده ماندن ندارد.
4- از تمام مقدر آب در دنیا، 97.5% آن شور و فقط 2.5% آن آب شیرین است. از این حجم مختصر آب، 70% آن در یخچال های طبیعی در کره ی زمین و کمی کمتر از 30% در خاک محبوس است. حجمی معادل خیلی کمتر از 1% (0.007% از کل حجم آب های دنیا) در دسترس بشر است.
5- ردپای آب یا آب مجازی، مقدار آبی است که برای تولید و یا رشد یک محصول مصرف می شود. به عنوان مثال یک کیلوگرم گوشت گاو، 16000 لیتر ردپای آب دارد. یک برگ کاغذ، 10 لیتر و یک فنجان قهوه 35 لیتر ردپا دارند. یک پردازشگر کامپیوتر هم حدود 32 لیتر ردپای آب دارد.
6- برای یک دوش پنج دقیقه ایی، بین 94.5 تا 189.3 لیتر آب مصرف می کند؛ بین 7.6 تا 26.5 لیتر در یک استفاده از دستشوئی (البته فرنگی) مصرف می شود. 7.6 لیتر برای مسواک زدن و 75.7 لیتر آب برای شستن ظروف با دست مصرف می شود.
7- هر روز 6000 کودک به دلیل بیماری های قابل پیشگیری مربوط به آب جان خود را از دست می دهند.
8- جمعیت ایالات متحده حدود 304 میلیون نفر و جمعیت اروپا 732.7 میلیون نفر است. تقریبا به اندازه ی جمع جمعیت این دو قاره بعنی 1.1 میلیارد نفر به آب کافی دسترسی ندارند و جمعیتی حدود 2.6 میلیارد نفر از سیستم فاضلاب ساده هم محرومند.
9- حجم آب مصرفی در بیرون از خانه 345 لیتر در روز است.
10- حجم آب مصرفی در داخل خانه ها 230 لیتر در روز است .

منبع:Circle of blue

زباله های اتمی

زباله های اتمی

از دیدگاه اژانس بین المللی انرژی اتمی :

موادی که شامل مواد رادیو اکتیو یا مواد آلوده شده با رادیو اکتیو در مقدار یا سطح اکتیویته بالاترازآنکه اجازه برخورد معمولی با انها(داشته باشیم) و همینطوراین که هیچ استفاده ای برای انها پیش بینی نشده باشد.

راد(مقدار اشعه دریافتی): راد واحدی است که دز جذب شده از پرتو گیری را بدون توجه به ذایعات بیولوژیکی نشان میدهد مقدارانرژی که صرف جابه جا کردن یک دین نیرو درفاصله یک سانتیمترمی شود.

رم: یک واحد واقعی زیست شناسی برای مبحث اثرات اشعه جذب شده در انسان.

گردش مواد رادیواکتیو در طبیعت
) زباله های تولید شده در نیروگاه های هسته ای)

این مواد همواره پس از دفع در زباله ها یا فاضلاب های شهری و صنعتی از طریق خاک و آب وارد آب های سطحی یا زیرزمینی شده و به طرق مختلف مورد استفاده حیوانات و گیاهان قرار می گیرند. استفاده از گیاهان آلوده ومصرف شیر وگوشت حیواناتی که از طریق آب یا گیاه آلوده شده اند، موجب ورود این مواد به بدن انسان شده و عوارض بی شماری در محیط زیست به وجود می آورند. خطرآلودگی انسان به مواد رادیواکتیو از طریق آب در بسیاری از موارد مورد تایید قرارگرفته است. به حدی که دفع اینگونه مواد در آب دریاها واقیانوس ها ممنوع شده است.

هم اینک بیشترین مقدار زباله های هسته ای مربوط به تولید پلوتونیم است که برای تهیه بمبهای هسته ای در صنایع نظامی مورد استفاده قرار می گیرد. این زباله ها به حالت خمیری و یا سیال درمخازن مخصوص نگهداری می شوند.

روش های مختلفی که برای جامد کردن اینگونه زباله ها به کار می رود، عبارتند از :

خشک کردن ، شفاف یا کریستالی کردن آنها است.

اهمیت سوخت هسته ای و سطوح مواد رادیواکتیو

در هر هشت مگاوات ساعت انرژی الکتریکی تولید شده در نیروگاه هسته ای، 30 گرم زباله رادیواکتیو به وجود می‌آید. برای تولید همین مقدار برق با استفاده از زغال سنگ پر کیفیت، هشت هزار کیلوگرم دی اکسید کربن تولید می‌شود که در دما و فشار جو، 3 استخر المپیک را پر می‌کند. می‌بینید حجم زباله های رادیواکتیو بسیار کمتر است، ولی خطر آنها به مراتب بیشتر است و مراقبت از آنها به مراتب بیشتر است و مراقبت از آنها ضرورتی تر و دشوارتر. زباله های رادیواکتیو براساس مقدار و نوع ماده رادیواکتیو به 3 گروه تقسیم می‌شوند:

Low-Level : زباله های سطح پایین از نوع بی خطرترین مواد رادیواکتیو هستند که مدت زمان بسیار کوتاهی توانایی تشعشع دارند. لباس کارکنان درگیر با این مواد، ابزار و تجهیزات کاری آنها، فیلترها و ... از این دسته مواد هستند. این نوع از زباله ها نیازی به محافظت های مخصوص (Shield کردن) ندارند، اما آنگونه هم نیستند که مانند زباله های عادی با آنها برخورد شود. آنها معمولآ سوزانده می شوند و در عمق کم دریا یا خشکی دفن می شوند.

Intermediate-Level : این دسته از زباله ها شامل موادی مانند پسابهای شیمایی، روکش فلزی سوختها و بسیاری از مواد زائد نیروگاههای اتمی هستند. این نوع مواد دارای عمر کوتاه تشعشع هستند اما لازم است که توسط پوشش های مخصوص محافظت یا Shield شوند، چرا که در عمر محدود خود تشعشع قابل توجه دارند، لذا این مواد را معمولآ در میان بلوک های بتون قرار می دهند و در مکانهای مخصوص انبار می کنند.

High-Level : از نمونه این نوع از زباله ها می توان دقیقآ به تفاله های سوخت هسته ای رآکتورها اشاره کرد، که شرایط نگهداری بسیار سخت تر و پر هزینه تری دارند. آنها باید با پوشش های مخصوص، محافظت یا Shield شوند و سپس در دماهای زیر صفر در انبارهایی در عمق حد اقل 1.5 کیلومتری زمین نگهداری شوند

مراحل مدیریت این ضایعات عبارتند از:

انبارداری موقتی
سوخت مصرف شده که از رآکتور خارج می‌شود، بسیار داغ و رادیواکتیو است و تشعشع و یونهای فراوانی را می‌تاباند. از این رو باید هم آن را سرد کرد و هم از تابیدن پرتوهای رادیواکتیو آن به محیط جلوگیری کرد. در کنار هر رآکتور، استخرهایی برای انبار کردن سوخت مصرف شده وجود دارد. این استخرها، مخزن هایی بتونی مسلح به لایه های فولاد زنگ نزن هستند که 8 متر عمق دارند و پر از آب هستند. آب هم میله های سوخت مصرف شده را خنک می‌کند و هم به عنوان پوششی حفاظتی در برابر تابش رادیواکتیو عمل می‌کند. به مرور زمان، شدت گرما و تابش رادیواکتیو کاهش می‌یابد، به طوری که پس از چهل سال، به یک هزارم مقدار اولیه ( زمانی که از رآکتور خارج شده بود ) می‌رسد.

بازفرآوری انبارنهایی
3 درصد سوخت مصرف شده در یک رآکتور آب سبک را ضایعات بسیار خطرناک رادیواکتیو است. این مواد را می‌توان با روش های شیمیایی از یکدیگر جدا کرد و اگر شرایط اقتصادی و قوانین حقوقی اجازه دهد، می‌توان سوخت مصرف شده را برای تهیه سوخت هسته ای جدید بازیافت کرد.
کارخانه هایی در فرانسه و انگلستان وجود دارند که مرحله بازفرآوری سوخت نیروگاههای کشورهای اروپای و ژاپن را انجام می‌دهند. البته این کار در ایالات متحده ممنوع است.
رایج ترین شیوه بازفرآوری، purex نام دارد که مخفف عبارت جداسازی اورانیوم و پلوتونیوم است. ابتدا میله های سوختی را از یکدیگر جدا می‌کنند و در اسید نیتریک حل می‌کنند؛ سپس با استفاده از مخلوطی از فسفات تری بوتیل و یک حلال هیدرو کربن، اورانیوم و پلوتونیوم مصرف نشده را جدا می‌کنند و به عنوان سوخت جدید به مراحل تهیه سوخت می‌فرستند..

مفهوم انهدام و ذخیره موقت از نظر سازمان جهانی

ضایعات هسته ای سطح بالا را پس از جدا سازی، حرارت می‌دهند تا به پودر تبدیل شود. پس از فرآیند که آهی کردن خوانده می‌شود، پودر را با شیشه مخلوط می‌کنند تا ضایعات را در محفظه ای محبوس کنند. این فرآیند شیشه سازی نام دارد. شیشه مایع برای ذخیره سازی درون محفظه هایی از جنس فولاد ضد زنگ قرار می‌گیرند و این محفظه‌ها را در منطقه ای پایدار ( از نظر جغرافیایی ) انبار می‌کنند. پس از یک هزار سال، شدت تابش های رادیواکتیو ضایعات هسته ای به مقدار طبیعی کاهش پیدا می‌کند. این نقطه تا به امروز، انتهای چرخه سوخت هسته ای است

طرق رفع الودگی:

خصوصیات زباله های هسته ای هنگام دفع عبارت است از

1-هدایت گرمایی مناسب

2-مقاوم در برابر تجزیه های شیمیایی

3-جامد بودن

4-کنترل نشت و حداقل حلالیت در اب

5-کمترین حجم ممکن

6-مقاوم در برابر ضربه و فشار

جمع آوری و حمل ونقل زباله های رادیو اکتیو

آژانس بین المللی انرژی اتمی پس مانده های رادیواکتیوجامد را درچهارگروه درجه بندی کرده

درجه 1- پس مانده هایی که پرتوزایی آنها از 0.2 راد در ساعت کمتر بوده و مولد اشعه های گاما و بتا هستند. این پس مانده ها بدون مقررات ویژه حمل و نقل قابل دفن هستند.

درجه 2- پس مانده هایی هستند که مواد رادیواکتیو آن از0.2 تا 2 راد در ساعت بوده و بیشتر مولد اشعه های گاما و بتا هستند. برای حمل و نقل اینگونه پس مانده ها باید از ظروف مخصوصی که دارای حفاظ سیمانی یا سربی باشند، استفاده کرد.

درجه 3- پس مانده هایی هستند که اشعه گاما و بتا تولید می کنند و مقدار گاما آن قابل توجه نیست . شدت رادیواکتیو این مواد بیش از 2 راد درساعت است . حمل و نقل این مواد طبق مقررات ویژه بین المللی باید دقیقا رعایت شود. استفاده از ظروف حفاظ دار هنگام حمل ونقل و توجه خاصی در عدم وجود کوچکترین مخاطره ای برای موجودان زنده هنگام دفن یا پس از آن ، اساس این تجربه را تشکیل می دهد. پیشنهاد دفن این مواد در اعماق اقیانوس ها و کویرهای خشک و بی آب و علف که خود با بسیاری از مسائل زیست محیطی مواجه است هم اکنون به سختی مورد اعتراض واقع می شود. پرتاب این مواد به فضای خارج از کره زمین از طریق سفینه و موشک نیز راه حل دیگری بوده است که آن هم مسائل و مشکلات ویژه ای به وجود آورده و غیر اصولی تلقی می شود.

درجه 4- این نوع پس مانده ها مولد اشعه آلفا هستند که دارای نیمه عمر های بسیار طولانی می باشند. پرتوسازی این مواد معمولابرحسب کوری در متر مکعب گزارش می شود.

روش های مختلف دفع زباله های اتمی

زباله های رادیواکتیو جامد به چند طریق زیر قابل دفع هستند:

1- ذخیره موقت مواد.

2- ذخیره نهایی مواد به شکلی که قابل دسترس می باشند.

3- دفع پسماندها در یخچالهای طبیعی(نظیر قطب شمال)

4- دفع پسماندها در دریاها و اقیانوسها(روش غیر مجاز)

5-دفع پسماندها در فضا (روش غیر مجاز)

روش های مختلف دفع زباله های اتمی

الف – ذخیره موقت مواد

ب – ذخیره نهایی مواد به شکلی که قابل دسترسی باشند

گرچه ذخیره دائم و دفع نهایی زباله های هسته ای از نظر اقتصادی مقرون به صرفه است ، ولی معایبی نیز داراست که به شرح زیر خلاصه می گردد:

الف – عدم دسترسی به اینگونه مواد ، اگر پس از گذشت زمان ضرورت اجرای روش بهتر و پیشرفته تری احساس شود.

ب – عدم دسترسی به اینگونه مواد برای بازیافت برخی از مواد رادیواکتیو که احتمالا در آینده مورد استفاده دوباره بشر قرار خواهند گرفت.

. برای ذخیره کردن اینگونه زباله ها در آغاز ظروف استوانه ای استیل به قطر 30 و ارتفاع 300 سانتی متر استقرار یافته و به محل ارسال می گردند.

برای تبادل گرما، اطراف این محموله ها بایستی دارای هوای آزاد یا آب خنک باشد. در عملیات دفن محدوده مخازن حاوی مواد تا حدود 10 فوت با خاک پوشش داده شده و احتمالا با استفاده از گردش هوا در خلل و فرج خاک حرارت تولیدی از مواد را به خارج هدایت می کنند.

بهترین مناطقی که می توانند زباله های جامد هسته ای را در خود جای دهند به این شرح هستند:

نمک زارها به شکل بسترهای ضخیم.

سنگهای رسی حاصل از ته نشینی رس تحت فشار.

صخره های کریستالی بسیار سخت نظیر صخره های گرانیتی بوجود آمده در دمای زیاد.

منابع سنگهای آهکی و دولومیتی شکل گرفته تحت فشار.

دو روش عمده در ذخیره سازی دائم

روش اول – ذخیره دائم زباله های اتمی پس از دقت کافی در انتخاب محل و طبق ضوابط ویژه بهداشتی و ایمنی انجام می شود. در روش اول نخست چاهی به عمق حدود 3000 متر احداث می کنند، سپس وسایل و ابزار لازم را به قسمت های تحتانی چاه انتقال میدهند. پس از طی این مرحله کانال های متعدی به صورت افقی در جهت های مناسب به طول 1000 متر از عمق چاه نخست احداث کرده و به تدریج مخازن استوانه ای شکل را که حاوی مواد هسته ای بوده و بخوبی محافظت شده اند، در آنها قرار می دهند. در پایان تا ارتفاع3/4این مخازن را از خاک پرمی کنندو1/4 بقیه بسته به نوع پسماند با مواد حفاظتی ویژه پوشیده خواهند شد. بدین ترتیب ، عمل ایجاد چاه و بارگیری آنها یکی پس از دیگری با توجه به میزان زباله های تولیدی ادامه خواهد یافت.

روش دوم – این است که چاه هایی به عمق 6000 متر احداث می کنند و در حدود بیش از 2000 متراز آن را برای دفن زباله های هسته ای که در مخازن استوانه ای جاسازی می شوند، اختصاص می دهند. بقیه ارتفاع چاه با مواد حفاظتی ویژه که پیش از آن با توجه به نوع و میزان مواد رادیواکتیوبررسی شده باشند، پوشش داده شده و پر می شوند.

روش های دیگر:

دفع در یخچالهای قطب شمال لایه های یخ در قطب شمال از ضخامت بسیار خوبی برخوردار هستند. این مناطق به علت دوری از اجتماعات انسانی و عدم امکان اکتشاف ، اگرخارج از چهارچوب مناطق زلزله خیز باشند،محل مناسبی برای دفع زباله های هسته ای به شمار می روند. نقصان درجه حرارت تا حدود بسیار زیاد بر نقطه انجماد آب و هدایت گرمای مخازن از ویژگی های حسن انتخاب این مناطق است.

معایب دفع در یخچال:به طور مثال امکان حرکت ناپایدار یخ که ظرفیت پذیرش زباله را تعیین می کند و همچنین افزایش گرمای زمین را نباید دست کم گرفت. از طرف دیگر، در صورتی که سلول های نگهداری زباله آسیب ببینند امکان دارد زباله ها در سطح گسترده ای پراکنده شود که نکته بسیار مهمی است.

روش دفع در یخچال ها به دو صورت انجام می شود:

فرورفتن تدریجی در یخ

با احداث یک چاهک عمیق در یخ و قراردادن مخازن در داخل آن ، یخ های اطراف به ویژه مناطق تحتانی چاهک در اثر حرارت مخازن ذوب شده و محموله ها به طرف پایین می روند ودر اعماق لایه های یخ ته نشین می شوند. بدین ترتیت عملیات ته نشینی مخازن آنقدر ادامه خواهد یافت تا پس از 3 تا 4/5 کیلومتر از سطح یخ ظروف حاوی زباله های هسته ای که به سنگ های سخت زیرین برخورد می کنند متوقف شوند.

استفاده از کابل سیمی

مخزن حاوی زباله های هسته ای در حفره ای با ارتفاع مشخص قرار می گیرد و به وسیله کابل به قسمت های پایین لایه های ضخیم یخ فرستاده می شود تا ارتباط کاملی با مخازن حاوی مواد وجود داشته باشد. بدین ترتیب، حفاظت کاملی به وسیله سطوح مختلف لایه های یخ به وجود آمده و زباله های اتمی در محدوده مشخصی دفن و قابل کنترل خواهند بود. کاهش حرارت در این مرحله نیز از مزایای این روش است.دفن زباله های اتمی در اعماق اقیانوس ها یا خروج آنها از مدار زمین به وسیله آپولوها و دیگر امکانات موجود از روشهای دیگری محسوب می شوند که خوشبختانه اکنون ممنوع اعلام شده است.

در روش دیگری زباله ها را در یک مخزن زیرزمینی که در یک توده سنگ مناسب حفر شده است، قرار می دهند این توده سنگ باید یک سد نهایی در برابر مهاجرت زباله هسته ای از مخزن باشد، به نحوی که بتوان امکان ایجاد هرگونه شکاف در سیستم های نگهداری زباله را کاهش داد. بسیار بعید است که برای ذخیره کردن زباله هایی از این نوع از فلزهای خنثی که در برابر خوردگی مقاومت بالایی دارند مانند پلاتین و طلا استفاده شود، در نتیجه باید برای اطمینان به فلزات محافظ دیگر که دچار خوردگی می شوند، برنامه ریزی های لازم صورت گیرد. هم اکنون این روش در برخی از کشورهای اروپایی به ویژه آلمان مورد استفاده قرار می گیرد

ریختن زباله های هسته ای در بستر اقیانوس نیز مدنظر قرار گرفته است. زیرا تصور می شود که زباله در نهایت طی فرآیندهای فرورانش Sub duction می تواند به درون گوشته زمین انتقال یابد. از لحاظ نظری با ریختن این زباله ها در اقیانوس می توان این معضل را حل کرد ولی شناخت کافی در مورد وضعیت کلی رسوبات این ژرفناها وجود ندارد تا بتوان اطمینان داشت که این زباله ها به مرور زمان بیرون رانده نمی شوند، هرچند که پاکستانی ها از این روش استفاده کردند

روش دیگری که بررسی می شود دفع زباله های اتمی در فضا است به طوری که مواد پرتوزا در یک راکت قرار گرفته و به فضا فرستاده شود، تا بدین ترتیب این مشکل از زمین دور شود. این در حالی است که این روش بسیار پرهزینه و خطرناک است به طوری که اگر راکت در هنگام برخاستن از زمین منفجر شود فاجعه بزرگی رخ می دهد.

بهترین متد های موجود(جدیدترین) در برخی کشورها:

بهترین گزینه ای که توسط برخی از کشورها همچون آمریکا و بریتانیا و فرانسه مورد استفاده قرار می گیرد، دفع زباله در یک مخزن سنگی است. در این روش زباله را در یک مخزن در نزدیکی سطح زمین نگهداری می کنند تا امکان مراقبت بیشتری فراهم باشد. هرچند این روش به محافظت بیشتری نیاز دارد ولی با ایجاد تونل های کم عمق در کوه ها و بررسی های انجام شده، بسیار قابل اطمینان تر از دیگر روش ها است.براساس مقررات آژانس حفاظت از محیط زیست EPA مناطق دفع زباله های هسته ای باید توانایی قرنطینه و دور نگهداری زائدات هسته ای از محیط زیست را به مدت ۱۰ هزار سال داشته باشد، زیرا این مدت حداقل زمانی است که مواد هسته ای به صورت خطرناک باقی می مانند. مثلا کنگره آمریکا، کوهستان یوکا واقع در ایالت «نوادا» را به عنوان مناسب ترین منطقه برای نگهداری زباله های هسته ای تعیین کرد، هر چند که دو منطقه دیگر واقع در ایالت های تگزاس و واشینگتن نیز محل دفع زباله های اتمی آمریکا است.

environmentalhealth.ir:منبع

اصطلاحات انگلیسی در پروژه ها

اصطلاحات انگلیسی در پروژه ها

A/G	Above Ground	لوله گذاری روی زمین
AFC	Approved For Construction	تایید شده برای اجرا
AFD	Approved For Design	تایید شده برای طراحی
BCD	Bid Closed Date	روزپایان مناقصه
BCF	Billion Cubic Feet	میلیون متر مکعب
BM,BOM	Bill Of Material	لیست مواد
BOQ	Bill Of Quantity	لیست مقدار
C&E	Cause and Effect	علت و معلول
C&F	Cargo & Freight	بهای کالا در مبدا + هزینه های بسته بندی و حمل تا مقصد برعهده فروشنده است
CBE(A)	Commercial Bid Evaluation	ارزیابی مالی پیشنهادات ارایه شده در مناقصه
CCTV	Closed Circuit TV	تلویزیون مدار بسته
CENTRI.	Centrifugal	پمپ سانتریوفوژ
CIP	Carriage & Insurance Paid to	کرایه حمل و بیمه پرداخت شده تا مقصد
COMP.	Compressor	کمپرسور
COMPAS	Compressor Maintenance Prediction	سیستم پیش بینی تعمیرات و نگهداری کمپرسور
COMSITE	Field Material Control System	سیستم کنترل مواد در سایت
CP	Catch Up Plan	برنامه اصلاحی
CPC	Common Procurement Center	مرکز تدارکات مشترک
CPM	Critical Path Method	روش مسیر بحرانی
CPR	Cost Performance Report	گزارش عملکرد هزینه
CPT	Carriage Paid To	کرایه حمل پرداخت شده تا مقصد
CW	Cooling Water	برج(پکیج)خنک کننده
DAF	Delivered At Frontier	تحویل در مرز
DCC	Document Control Center	مرکز کنترل اسناد
DCS	Distributed Control System	سیستم کنترل توزیع شده (سیستمی که کل سایت را تحت کنترل دارد)
DCT	Document Control Team	تیم کنترل اسناد
DDP	Delivered Duty Paid	تحویل کالا با عوارض پرداخت شده مقصد
DDU	Delivered Duty Unpaid	تحویل کالا با عوارض پرداخت نشده در مقصد
DEQ	Delivered Ex Quay	تحویل کالا در اسکله
DES	Delivered Ex Ship	تحویل کالا از کشتی
Duct	Duct	کانال آب،کولر یا هر سیستم تهویه
DWG	Drawing	نقشه
EIA	Environmental Impact Assessment
EIED	Energy Industries Engineering & Design	نام یکی از شرکتهای تابع OIEC
EOR	Exporter Of Record	نماینده سرمایه گذاریها
EPC	Engineering,Procurment,Construction	مهندسی، تدارکات، اجرا
ESD	Emergency Shut-Down System	سیستم از کاراندازی اضطراری
ESDV	Emergency Shut-Down Valve	شیر از کاراندازی اضطراری
EXW	EX Works	تحویل کالا در محل کار(محل تعیین شده)
F&G	Fire & Gas Detection System	سیستم کشف و اعلان گاز و آتش
FA	For Approval	برای تایید
FAC	First Aid Case	جعبه کمکهای اولیه
FAS	Free Alongside Ship	ـحویل در کنار کشتی
FCA	Free Carrier	تحویل به حمل کننده
FCN	Field Change Notice	برگه تایید تغییرات در نقشه های مهندسی (در جواب FSQ)
FDCC	Field Document Control Center	مرکز کنترل اسناد در سایت
FDN	Foundation	پی
FEED	Front End Engineering Design	طراحی و مهندسی از انتها به ابتدا
FOB	Free On Board	تحویل کالا روی عرشه
FSD	Full Scale Development	توسعه با نهایت توان
FSP	Full Scale Production	تولید با نهایت توان
FSP	Flare Support Platform	سکوی پشتیبان مشعل در دریا
FSQ	Field Site Query	درخواست تغییر در نقشه های مهندسی از کارفرما
F.W	Field Welding	جوشکاری در محل کار
G/T	Gas Turbine	توربین گازی
GOV	Gas Operated Valve	شیر عملیاتی گاز
HDPE	High Density Polyethylene	پلی اتیلن با چگالی بالا
H/EX	Heat Exchanger	مبدل حرارتی
HSE	Health Safety & Environment	سلامت، ایمنی و محیط زیست (ایمنی و بهداشت)
HVAC	Heat and Ventilation Air Conditioning	سیستم تهویه مطبوع
I/O	Input/Output	ورودی و خروجی
ICN	Internal Change Notice	اعلامیه تغییرات داخلی
IOEC	Iranian Offshore Eng. & Cons. Company	نام یکی از شرکتهای تابع OIEC
ITB	Invitation To Bid	دعوت به مناقصه
ITR	Instrument Terminal Room	اتاق فنی ابزار دقیق
JSA	Job Safety Analyses	تحلیل ایمنی کار
KOM	Kick Off Meeting	اولین جلسه با پیمانکار(شامل بررسی، نقشه های AFC،رویه های QC/QA،نکاتHSE،تحویل چارت سازمانی،درصدهای وزنی و برنامه تجهیز نیروی انسانی) که در حقیقت تاریخ شروع به کار پیمانکار است.
			LGE&C	LG Engineering & Construction Crop.	شرکت فنی مهتدسی ال-جی
			LTI	Lost Time Injuries	جراحتهایی که منجر به از دست فتن زمان می شود
			L/O	Layout	چیدمان
LOI	Letter Of Intent	اولین مکاتبه بعد از Vendor Selection و قبل از PO (تقریبا چیزی شبیه به قولنامه جهت خرید)
MBOM	Manufacturing Bill Of Material	لیست مواد مورد نیاز تولید
MCC	Motor Control Center	مرکز کنترل موتور
MOV	Motor Operated Valve	شیری که با موتور برقی کار می کند
MOM	Minutes Of Meeting	صورتجلسه
M/H	Man/Hour	نفر/ساعت
MR	Material Requisition	درخواست مواد(خرید)
MTO	Material Take-Off	تفکیک و تخمین مواد(زمانیکه طراحی به پایان رسیده است و بر اساس طرح، مواد مورد نیاز تخمین زده می شوند)
NDT(E)	None Destructive Test	آزمایش غیر مخرب
NIOC	National Iranian Oil Company	شرکت ملی نفت ایران
OBS	Organization Breakdown Structure	ساختار شکست سازمان
OIEC	Oil Industries Eng. & Cons.	شرکت مهندسی و ساختمان صنایع نفت
OS&D	Overage,Shortage and Damage	مازاد،کمبود،صدمه (در مورد مواد بکار می رود)
P/O	Purchase Order	دستور خرید
PDMS	Plant Design Management System	سیستم مدیریت طراحی برنامه
PFD	Process Flow Diagram	دیاگرام جریان فرآیند
P&ID	Piping & Instrument Diagram	دیاگرام لوله و ابزار دقیق (دیاگرامی است که به صورت شماتیک وضعیت هر تجهیز یا واحد فرآیندی را با جزییات نشان می دهد)
PMS	Progress Measurement System	سیستم اندازه گیری پیشرفت
PPE	Personal Protection Equipment	تجهیزات محافظت شخصی
PQP	Project Quality Plan	برنامه کیفیت پروژه
PQR	Procedure Qualification Record	رویه جوشکاری با کیفیت
PSR	Procurement Status Report	گزارش وضعیت تدارکات
PWHT	Post Weld Heat Treatment	تنش گیری موضعی ( المنت + سنسور حرارتی بدور موضع مورد نظر، سپس حرارت تا میزان دلخواه=> کاستن حرارت با سیکل دلخواه)
			R/O	Reverse Osmosis System	سیستم تصویه آب اسمزی
			RECI.	Reciprocating	دارای حرکت رفت و برگشتی
REQ.	Requisition	درخواست
REV.	Revision	بازبینی
SLD	Single Line Diagram	دیاگرام خط مفرد
Spec.	Specification	تشخیص
SPP	Process Data Sheet	برگه داده های فرآیندی
SS-1	Substation-1	ساختمان فرعی توزیع برق
Stack	Stack	دودکش
STR.	Structure	ساختار
S.W	Shop Welding	جوشکاری در کارگاه
TBE(A)	Technical Bid Evaluation	مشخصات فنی مناقصه
TCF	Trillion Cubic Feet	میلیارد متر مکعب
TPA	Third Party Authorities	افراد یا شرکتهای فرعی دارای صلاحیت که عملیات بازرسی و صدور گواهینامه را به عهده دارند.
TQ.	Technical Query	درخواست فنی
U/G	Under Ground	زیر زمینی
UFD	Utility Flow Diagram	دیاگرام جریان خدمات
V/Inline	Vertical Inline	لوله های عمودی
V/P	Vendor Print	مشخصات تجهیزات ساخته شده توسط سازنده
VO	Variation Order	تغییر در قرارداد
VOR	Variation Order Request	درخواست تغییر در قرارداد یا
V/Sump	Vertical Sump	مخزن عمودی (چاه های فاضلاب دست ساز زیرزمینی)
WPS	Welding Procedure Scope	رویه جوشکاری